Olthuis, G. en C. Leget (red.) 2012; Menslievende zorg in de praktijk; Berichten uit het St. Elisabeth Ziekenhuis; Den Haag, Boom / Lemma; ISBN: 9789059318007

Het Tilburgse St. Elisabeth Ziekenhuis besloot onder de provocerende titel 'Lief ziekenhuis' te werken aan menslievende zorg in de praktijk. In het Programma Menslievende Zorg werken verpleegkundigen, artsen, paramedici, managers en zorgethici sinds 2009 samen om beter vorm te geven aan waar in het de zorg om draait: patiënten bijstaan in hun lijden en onzekerheid en ze niet verlaten. Deze bundel doet verslag van hun zoektocht en de zorgethische veronderstellingen daarachter.

Pijnenburg, M., C. Leget (2011) Wat bezielt je? Geïnspireerd - blijven - werken in de gezondheidszorg; Uitgeverij Damon; ISBN: 9789460360282

Bezield werken in de gezondheidszorg, en dat kunnen blijven doen. Wat is daarvoor nodig? Dit boek gaat op die vraag in. Wat is er nodig is om bezieling te voeden en in stand te houden. Welke idealen maken zorg waardevol en zingevend? Wat betekent het om jezelf echt thuis te voelen in de zorg, jezelf kwijt te kunnen in dit werk? Wat kan het oude begrip ‘barmhartigheid’ betekenen voor nu? Wat kunnen we leren van het feit dat het woord ‘professie’ vanouds niet naar een beroep en een specifieke expertise verwijst, maar naar een belofte van toewijding? Valt er iets te leren van de tijd waarin onze gezondheidszorg sterk werd bezield door en – vooral wat de verpleging en verzorging betreft –gepraktiseerd werd vanuit een religieuze inspiratie?

Dat die vragen nu gesteld worden, en dat dit boek nu verschijnt, heeft alles te maken met het gegeven dat bezieling onder druk staat van factoren als personeelstekort, werkdruk, economische beoordelingskaders en intensievere zorg. Het sluit aan bij de kloof die veel zorgverleners ervaren tussen de kernwaarden die hen brachten en brengen tot werken in de zorg, en de feitelijke onmogelijkheden die waarden ook ten volle te realiseren. Bovendien blijken bezieling en arbeidsmotivatie vaak als te vanzelfsprekend te worden verondersteld, maar zijn het behoud en de versterking ervan geen of te weinig onderdeel van instellingsbeleid.

Eenduidige oplossingen worden niet gegeven. In plaats daarvan beschrijft dit boek antwoorden uit de traditie van zorg, in het bijzonder de religieuze traditie, naast antwoorden die zorgverleners nu geven. Het resultaat is een palet aan perspectieven die de lezer uitdagen zelf en binnen de eigen werksituatie naar bronnen van bezieling te zoeken. Bezieling is immers geen zaak van persoonlijke gedrevenheid alleen, maar raakt het hart van de zorg zelf.

Dit boek verschijnt naar aanleiding van de Prudentiaconferentie van 2010. 

Kaptein, M. (2011) Waarom goede mensen soms de verkeerde dingen doen; Business Contact; ISBN: 978047004479

Waarom gaan oprechte en gewetensvolle medewerkers soms toch over de schreef? Waardoor ontsporen integere en intelligente bestuurders? Wat zorgt ervoor dat welwillende organisaties ineens hun klanten, werknemers en aandeelhouders om de tuin leiden? De sociale psychologie heeft verrassende antwoorden op deze intrigerende, actuele vragen.
Aan de hand van wetenschappelijke experimenten en aansprekende praktijkvoorbeelden beschrijft Muel Kaptein waarom goede mensen soms verkeerde dingen doen. Maar ook hoe mensen boven zichzelf uit kunnen stijgen. Hij laat zien waarom fraudeurs zonnebrillen dragen, een scheve schaats juist goed is, te veel regels tot vlegels leiden en handenwassende collega’s verdacht zijn.
Kaptein waarschuwt voor het continue en sluipende gevaar van DSB, ofwel de doof-, stom- en blindheid voor ethisch onzuivere acties en keuzes. Hiertoe introduceert hij het ‘tjellen’. Deze eigen ver taling van challenge gaat om elkaar uitdagen en om het bevragen van veronderstellingen, standpunten en werkwijzen; open, constructief en prikkelend – zowel op de werkvloer, in de bestuurskamer als buiten de organisatie.

Goossensen, A. (2011) 'Zijn is gezien worden'; presentie en reductie in de zorg.
Inaugurele rede uitgesproken bij de openbare aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar in Presentie en Geestelijke Gezondheidszorg aan de faculteit Geesteswetenschappen van Tilburg University op 15 april 2011

"Als titel van deze inaugurele rede heb ik gekozen ‘'Zijn is gezien worden’. presentie en reductie in de zorg’. Met deze woorden, in het Latijn van de filosoof George Berkeley (1685-1753) ‘Esse est percipi’, refereer ik aan de weldaad die een hulpverlener kan bieden door goed te kijken naar wie de hulpvrager is en wat er op het spel staat. In deze rede maak ik dit vermogen om te zien dusdanig zwaar dat ik het in verband breng met de kwaliteit van ‘zijn’ van de hulpvrager. Goed zien kan dan bijdragen aan het ‘zijn’ van de ander, door existentiële bevestiging van de hulpvrager. Goed zien bevordert ‘zijn’. Of omgekeerd: zonder goed gezien te worden is het moeilijk om te zijn. Oorspronkelijk stelt Berkeley in ‘Esse est percipi’ het waargenomen worden als voorwaar- de voor het objectieve zijn. In deze voordracht vertaal ik dat naar de hulpverleningssitu- atie waarin de hulpvrager niet goed gezien wordt, daardoor voor de hulpverlener in een gereduceerde modus bestaat." (download)

Vanmechelen, X (2011) Voorbij een enge ethiek; Garant uitgevers; ISBN: 9789044128451
Voorbij een enge ethiek is een pleidooi voor een moraliteit die zich niet beperkt tot wat we aan elkaar verplicht zijn en die het leven niet louter inperkt. Moraliteit houdt volgens de auteur ook in dat je het leven kan omhelzen en loslaten. Hij argumenteert dat naast de plicht tot welzijnsbevordering en elementair respect ook de deugden van levenslust en onthechting deel uitmaken van de morele houding. Wie deze bredere opvatting over moraliteit aanvaardt, wordt vanzelf een sterkere minnaar van het moreel goede en het moreel juiste.