Literatuur over beroepsethiek

  • Bannier, F.A.W., W.L.J.M. Duijst, Fanoy, N.A.M.E.C. e.a. (2008) Beroepsgeheim en verschoningsrecht; Handboek voor de advocaat, medisch hulpverlener, notaris en geestelijke; Sdu uitgevers; ISBN: 9789012115414;
    Dit handboek is bedoeld voor alle verschoningsgerechtigden in Nederland. Het boek geeft een handig overzicht van de wetgeving en behandelt de relevante jurisprudentie. Naast juristen, richt het handboek zich ook op hen die geen jurist zijn, maar wel verschoningsgerechtigd, zoals artsen, verpleegkundigen en geestelijken. Ook voor deze beroepen biedt het een ruime hoeveelheid informatie en voorbeelden.

Aan dit boek werkten mee wetenschappers van verschillende universiteiten, mensen die werkzaam zijn in het veld en zelf verschoningsgerechtigd zijn. Deze mix van wetenschap en praktijk maakt dat het handboek zich richt op de dagelijkse veel voorkomende praktijk van het verschoningsrecht.

  • Commissie Ethiek V&VN (2008) Notitie 'Omgaan met gewetensbezwaren'; Utrecht V&VN;
    (Voor download zie op pagina Download algemeen)

  • Cusveller, B. (2010) Wat je van verpleegkundigen mag verwachten; Lectorale rede 21 januari 2010; Lectoraat verpleegkundie beroepsethiek; Christelijke Hogeschool Ede
    (Voor download zie op pagina Download algemeen)

  • Duijst, W.L.J.M. (2007) Boeven in het ziekenhuis; Sdu uitgevers; ISBN: 9789012120418;
    De verhouding tussen opsporing en verschoningsrecht is een centraal thema in dit boek. Er komt aan de orde hoe te handelen als een patiënt in het ziekenhuis tevens verdachte is van een strafbaar feit. Ook mogelijk is dat de medisch hulpverlener zelf verdachte is van een strafbaar feit of als de medisch hulpverlener geconfronteerd wordt met gegevens die strafrechtelijk relevant zijn. Daarnaast wordt de rol van convenanten tussen politie en ziekenhuizen uitgebreid besproken.

  • Duijst, W.L.J.M. (2009) Praktijkboek beroepsgeheim en informatieverstrekking in de zorg (Nederlands Recht); Uitgeverij Maklu; ISBN: 9789046601846
    Het medisch beroepsgeheim is bepalend in de relatie tussen hulpverlener en patiënt, maar zonder adequate informatieverstrekking is werken in de zorg niet mogelijk. Het gevolg is dat hulpverleners altijd een keuze moeten maken tussen spreken of zwijgen. Tijd om te overleggen met collega’s of om een handboek te raadplegen ontbreekt meestal. Ook het uitstellen van de keuze tussen geheimhouding en informatieverstrekking is een keuze. Zelfs niet kiezen is een keuze. Dit Praktijkboek beroepsgeheim beschrijft in (vaak korte) casus een groot aantal verschillende situaties waarin die keuze een rol speelt en geeft per geval kort en krachtig aan wat de verschillende hulpverleners wel of niet mogen/kunnen doen. Dit Praktijkboek is bedoeld als handreiking voor elke hulpverlener in de zorg die wordt geconfronteerd met dilemma’s over geheimhouden en informatieverstrekking en waarbij een praktisch antwoord wordt verwacht.

  • Ebskamp, J.G.J. en H.B. Kroon (2005). Beroepsethiek voor sociale & pedagogische hulpverlening (SPH) basisboek + 6 digitale leerobjecten Baarn HBuitgevers; ISBN: 90 55742538

  • Hees, M. van  en M.A. Verkerk (red.) (2003) Het goede leven; over oude en nieuwe waarden Meppel: Boom; ISBN: 90 5352 942 x
    Een toegankelijk boek dat aansluit bij de hernieuwde belangstelling voor levenskunst en de discussie over normen en waarden. Aan het begin van het derde millennium lijkt er behoefte te zijn aan een morele herbezinning – de ethiek staat dan ook volop in de belangstelling. Deze hernieuwde aandacht voor de ethiek gaat vooral uit naar normen. Er wordt uitgebreid gediscussieerd over de vraag of we bepaalde gedragsregels niet opnieuw in het leven moeten roepen. Hoe moeten we reageren op normovertredingen? Wat moeten we doen wanneer de normen van verschillende groepen met elkaar botsen? Door deze grote nadruk op normen wordt over het hoofd gezien dat de ethiek niet alleen over normen maar ook over waarden gaat – over de elementen die het menselijk leven waardevol maken. Een discussie over normen is echter niet goed mogelijk zonder stil te staan bij de waarden die aan die normen ten grondslag liggen. Door deze discussie kan bovendien de aard van de morele herbezinning veranderen: in plaats van te benadrukken wat er mis gaat of dreigt te gaan, verschuift de aandacht naar dat wat we belangrijk vinden en wat ons bindt.
    In dit boek wordt een zevental belangrijke waarden besproken door toonaangevende Nederlandse filosofen: Frans Jacobs over liefde, Theo van Willigenburg over geluk, Henk Manschot over vriendschap, Martin van Hees over authenticiteit, Paul van Tongeren over tolerantie, Hans Achterhuis over idealisme en Marian Verkerk over autonomie. In alle besprekingen gaat het om de vraag wat we nu precies onder de betreffende waarde zouden kunnen verstaan en wat de hedendaagse zeggingskracht ervan is.

  • Hilhorst, M. T. (2004) Goeddoen met winst maken: naar een economisering van zorg en beroepsethiek?; Zie met name hoofdstuk 7: De beroepsethiek als instrument; Zoetermeer: CEG / RVZ

  • Hunink, G. H. en A. Vermeij (2006) De verpleegkundige als beroepsbeoefenaar; Uitgeverij ThiemeMeulenhoff; ISBN: 90 06 95094 7
    Deskundigheidsbevordering en beroepsinnovatie, dat is waar het om draait voor de hbo-verpleegkundige in de rol van beroepsbeoefenaar. En dat is ook precies waar dit boek over gaat. De verpleegkundige als beroepsbeoefenaar bereidt de student voor op de verplichtingen die het lidmaatschap van de beroepsgroep oplegt, zoals het zich houden aan de beroepscode en ethische codes, het uitdragen van beroepswaarden, het voorzien van collega’s die werkzaam zijn op het gebied van beleid en wetenschap van informatie uit de dagelijkse praktijk, deelname aan een verpleegkundige adviesraad. Het boek leert de student om kritisch en creatief na te denken over de gezondheidszorg en de beroepsuitoefening. Naast theorie biedt het boek ook praktische handvatten voor succesvolle innovatie van de beroepspraktijk.

  • Leijssen, M (2005) Gids Beroepsethiek; Leuven, Uitgeverij Acco; ISBN: 90 334 5889 6
    In psychotherapie en hulpverlening heerst veel verwarring over wat geboden en verboden is. Dit boek wil tegemoet komen aan vragen van cliënten en therapeuten over hun rechten en plichten. Het vertrekt vanuit de essentiële basishoudingen voor goede hulpverlening: respect, integriteit, verantwoordelijkheid en deskundigheid. Deze principes worden verder geconcretiseerd in gedragsregels die de inhoud vormen van de beroepscodes in de sector van psychologische begeleiding. Sommige gedragsregels voor hulpverleners krijgen een juridische ondersteuning vanuit de bestaande wetgeving. De achterliggende waarden die bepalend zijn voor het denken over ethisch handelen, worden hierbij telkens kritisch doorgelicht. Moeilijke materie zoals informatieplicht, beroepsgeheim, zelfbeschikkingsrecht of gevoelige kwesties zoals omgaan met seksueel misbruik, belangenvermengingen, en andere schadelijke praktijken worden uitvoerig behandeld in dit boek. Het geeft een beeld van wat men van een competente hulpverlener mag verwachten, wat mogelijke beroepsrisico’s zijn, en hoe men kan reageren bij fouten. Hulpverleners staan vaak voor dilemma’s waarbij elk handelen schadelijke gevolgen heeft en niets doen ook problematisch is. Dit boek wil vooral inspireren om genuanceerd te oordelen en af te wegen wat de best mogelijke handelswijze kan zijn in complexe situaties waar eenvoudige richtlijnen vaak ontoereikend zijn. Deze gids is geschreven voor erg diverse opleidingen en beroepsgroepen als psychotherapeuten, psychiaters, psychologen, seksuologen, orthopedagogen, maatschappelijk werkers, verpleegkundigen, en vele anderen werkzaam in zorginstellingen. Voor een ruimer, meer algemeen doelpubliek wil dit boek ook duidelijk maken wat kwaliteitsvolle en betrouwbare psychotherapie en hulpverlening kan zijn.

  • Rothfusz, J. (2008) Ethiek in sociaalagogische beroepen; Pearson education; ISBN: 978 90 430 1450 2
    Maatschappelijk werkers, sociaalpedagogische hulpverleners, pedagogen en cultureel werkers verlenen hulp en diensten aan mensen die kwetsbaar zijn. Hierbij spelen normen en waarden een grote rol. Ethiek in sociaalagogische beroepen behandelt de belangrijkste ethische begrippen en legt de relatie met de verschillende beroepscodes van sociaalagogische beroepen. Het boek is verdeeld in een algemeen en een beroepsgericht deel. In het eerste deel wordt de theoretische basis gelegd. Het tweede deel gaat in op beroepsgerichte ethiek waarbij de beroepscodes van IFSW/IASSW, NVO en SPH/SPW uitgebreid worden behandeld. Door middel van realistische casussen biedt het boek handvatten om morele problemenzorgvuldig te analyseren en professionele keuzes te verantwoorden. Daarnaast wordt elk hoofdstuk afgesloten met individuele en groepsopdrachten waardoor studenten actief een professionele moraal kunnen ontwikkelen. Ethiek in sociaalagogische beroepen is geschreven voor studenten in alle sociaalagogische opleidingen. Door deze brede opzet leren ze over de grenzen van hun eigen beroep te kijken. Dit komt van pas bij de samenwerking tussen de verschillende beroepsgroepen.

naar boven  Δ